شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶
سرویس : تازه های فناوری
زمان : ۱۳۹۵/۱۰/۲۱ - ۱۰:۳۶
شناسه خبر: ۴۲۷۰۷۴
 
چرا آب گرم زودتر از آب سرد منجمد می شود؟
مدت زمان زیادی است که فرضیه ای عجیب تحت عنوان پدیده امپمبا (یا اثر امپمبا) مطرح شده است که بیانگر این است که آب گرم در شرایط خاص زودتر از آب سرد منجمد می شود؛ اما تا کنون علت قانع کننده ای برای این پدیده عجیب ارائه نشده است.

به گزارش پاپایا؛ به نقل از کلیک، دانشمندان با انجام آزمایشاتی ثابت کرده اند که آب داغ در شرایط خاص زودتر از آب سرد منجمد می شود و این موضوع کاملا با قوانین فیزیک تناقض دارد و آن ها را به چالش کشیده است. کشف این پدیده به زمان ارسطو باز می گردد؛ اما پس از قرن ها آزمایش و اثبات چنین این پدیده، هیچ کس هنوز نتوانسته است دلیل آن را توضیح دهد.

در حال حاضر برخی از فیزیکدانان معتقدند که خصوصیات عجیب پیوندهای هیدروژنی (پیوند بین اتم های اکسیژن و هیدروژن آب) باعث ایجاد این پدیده شگفت انگیز شده است؛ اما برخی از افراد دیگر معتقدند که چنین پدیده ای که تحت عنوان اثر امپمبا شناخته می شود، اصلا وجود خارجی ندارد.

اگر بخواهیم توضیح مختصری در مورد پدیده امپمبا ارائه دهیم باید بگوییم که این پدیده از زمانی که ارسطو برای نخستین بار متوجه آن شد، یعنی ۲۰۰۰ سال پیش، ذهن فیزیکدانان را به خود مشغول کرده است. پس از اینکه نظریه های فرانسیس بیکن و رنه دکارت پذیرفته شد، این نظریه نیز در دهه ۱۹۶۰ توسط عده کثیری از فیزیکدانان پذیرفته شد؛ زیرا یک پسر بچه دبستانی در هنگام درست کردن بستنی متوجه این موضوع شد.

این پسر بچه که اراستو امپمبا نام داشت و همکلاسی هایش برای درست کردن بستنی شیر را می جوشاندند و شکر را به آن اضافه می کردنذ و پس از سرد شدن مایع آن را در فریزر قرار می دادند؛ اما یک روز  امپمبا به امید کسب نتیجه بهتر، شیوه متفاوتی را امتحان کرد و بدون اینکه صبر کند شیر داغ سرد شود، بلافاصله آن را در فریزر قرار داد.

این روش نتیجه شگفت انگیزی داشت و امپمبا متوجه شد که بستنی او زودتر از بستنی همکلاسی هایش آماده شده است. او در سال ۱۹۶۹ با همکاری یک فیزیکدان مشهور، مقاله ای در این مورد منتشر کرد.

اگر چه اکثر فیزیکدانان وجود چنین اتفاقی را پذیرفته بودند؛ اما به دلیل اینکه هیچ توضیحی در مورد این اتفاق عجیب وجود نداشت پایه و اساس آن مورد تردید قرار گرفت و فیزیکدانان این سوال را مطرح می کردند که چگونه ممکن است با اینکه دمای آب سرد به نقطه انجماد نزدیک تر است، آب گرم زودتر از آب سرد منجمد می شود؟

این بحث ها و تردیدها تاکنون ادامه دارد و با اینکه تلاش های بسیار زیادی برای اثبات بدون تردید این پدیده انجام گرفته است، همه آن ها با شکست مواجه شده اند؛ اما در طول قرن های متمادی، کم و بیش شواهدی جهت جلوگیری از رد کامل این پدیده، ارائه شده است.

در سال ۲۰۱۲ انجمن سلطنتی شیمی انگلستان رقابتی را در بین دانشمندان سراسر جهان برگزار کرد و از آن ها خواست علت قانع کننده ای برای این موضوع ارائه دهند. با وجود اینکه در طول این رقابت ۲۲۰۰۰ مقاله از سراسر جهان دریافت شد؛ اما در هیچ کدام از آن ها دلیل قانع کننده ای وجود نداشت که بتواند نظر دانشمندان را به خود جلب کنند و دانشمندان در مورد آن توافق نظر داشته باشند.

دانشمندی به نام سیگن دین با ارائه گزارشی، اکثر دلایل ارائه شده را به این صورت شرح داد: وی گفت که اکثر فرضیه های مطرح شده بیانگر این هستند که هنگامی که آب داغ است، زودتر بخار می شود و به دلیل اینکه بخار آب دارای جرم کمتری است، برای منجمد شدن باید حرارت کمتری از دست بدهد؛ اما با توجه به اینکه پدیده امپمبا در ظرفی در محیط بسته صورت گرفته است؛ دانشمندان نیز باید بر اساس همین شرایط فرضیه خود را بیان کنند و چنین فرضیه ای قابل پذیرش نیست.

فرضیه ای دیگر که در برخی از مقاله ها مطرح شده است این است که آب داغ دارای جریان همرفتی (جریانی برای انتقال گرما در یک سیال) است و همین جریان همرفتی باعث می شود زمانی آب که در حال سرد شدن، دمای آن با شدت بیشتری کاهش پیدا کند.

وی در ادامه افزود نظریه دیگری که در رابطه با این موضوع وجود دارد، این است که اختلاف دما در قسمت های مختلف یک لیوان آب داغ زیاد است و دمای سطح آب داغ زودتر کاهش پیدا می کند، در صورتی که در مورد یک لیوان آب سرد این چنین نیست و اختلاف دما در قسمت های مختلف آن کمتر است و جریان همرفتی کمتر، روند انجماد آن را نیز کندتر می کند.

اما مشکلی که وجود دارد این است که هیچ یک از فرضیه های مطرح شده کاملا قابل قبول نیستند و بر خلاف آزمایشات بسیار زیادی که در طول چند قرن صورت گرفته است؛ هنوز دانشمندان نتوانسته اند دلیل قانع کننده ای برای این پدیده ارائه دهند.

عده ای از محققان دانشگاه متودیست جنوبی آمریکا و دانشگاه نانجینگ چین تصور می کنند که خصوصیات شگفت انگیز پیوند بین اتم های هیدروژن و اکسیژن در آب، می تواند دلیل ایجاد پدیده امپمبا باشد.

این دانشمندان با شبیه سازی خوشه های مولکولی آب متوجه شدند که قدرت پیوند هیدروژنی در یک مولکول آب به آرایش و طرز قرار گرفتن مولکول های آب کنار آن مولکول بستگی دارد. هنگامی که آب گرم می شود، پیوند های ضعیف تر هیدروژنی مولکول های آن از یکدیگر جدا می شوند و بخش هایی را تشکیل می دهند که می توانند با قرار گرفتن در کنار یکدیگر، یخ هایی با ساختار کریستالی را تشکیل دهند که می توانند برای تسریع روند انجماد، به عنوان نقطه انجماد عمل کنند.

برای اینکه ساختار مولکول های آب سرد این چنین تغییر کند، باید پیوندهای ضعیف از یکدیگر گسسته شوند.

به عبارت دیگر پیوندهای هیدروژنی قوی در آب گرم بیشتر از آب سرد است؛ زیرا پیوندهای ضعیف تر با افزایش دما از یکدیگر جدا می شوند.

این تحلیل می تواند به دانشمندان کمک کند تا یک توضیح مولکولی برای پدیده امپمبا ارائه دهند. آن ها در توضیح خود به بیان این مطلب می پردازند که وقتی که دمای آب افزایش پیدا می کند، یک جریان الکترواستاتیک باعث می شود که پیوندهای ضعیف تر هیدروژن از یکدیگر جدا شوند و به این صورت خوشه های کوچک تر با پیوندهای هیدروژنی قوی تر باقی می مانند که می توانند روند تشکیل تکه های هشت ضلعی یخ را تسریع کنند؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که آب گرم از آب سرد که تبدیل خوشه های مولکولی آن با ساختار تصادفی به زمان و انرژی بیشتری نیاز دارد، سریعتر صورت می پذیرد.

اما قبل از اطمینان از صحت این نظریه، باید آن را همانند سایر نظریه های ارائه شده از ابعاد مختلفی مورد بررسی قرار داد و باید عوامل مختلفی را نیز در نظر گرفت.

با وجود اینکه عده ای از محققان با در کنار هم قرار دادن عواملی همچون جریان همرفتی، تبخیر و فرآیند فرا سرمایش (کاهش دمای یک ماده مایع به پایین تر از نقطه انجماد بدون اینکه آن مایع یخ بزند) تلاش کرده اند وجود این پدیده را ثابت کنند (این موضوع را هم باید در نظر بگیریم که انجماد یک فرآیند بسیار سریع نیست و به صورت تدریجی انجام می شود)؛ اما عده ای از دانشمندان فقط آن را در حد یک افسانه ریشه دار می دانند.

ارسال به شبکه های اجتماعی
نظرات
نام :
ایمیل:(اختیاری)
متن نظر:
لطفا مقدار عبارت
را در باکس روبرو وارد کنید:
ارسال
نظرات دریافتی

آخرین اخبار

۱۳۹۶/۲/۹ - ۱۳:۲۲
برپایی بیمارستان صحرایی تجلی وحدت و همدلی است
امام جمعه اهل سنت سرباز گفت: برپایی بیمارستان های صحرایی یکی از یادگاری های ارزشمند سردار شهید شوشتری در سیستان و بلوچستان و تجلی وحدت و همدلی است.
۱۳۹۶/۲/۹ - ۰۹:۴۰
بیانیه رزمندگان دفاع مقدس استان سیستان و بلوچستان در محکومیت حادثه تروریستی میرجاوه
رزمندگان دفاع مقدس سیستان و بلوچستان در محکومیت حادثه تروریستی اخیر در میرجاوه بیانیه ای صادر کردند.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۵:۱۱
هواپیمای بوئینگ سال ۲۰۱۸ به ایران تحویل داده می شود/ کنسل شدن تحویل زودتر از موعد، به دلیل بی‌پولی هما نیست
سخنگوی بوئینگ می گوید: بوئینگ خلف وعده نکرده است و طبق قرارداد هواپیماهای این شرکت در سال ۲۰۱۸ به ایران خواهد رسید.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۵:۱۰
یک بازیگر: روحانی به هیچ یک از وعده‌هایش عمل نکرد
کوروش تهامی، بازیگر سریال های تلویزیونی «تبریز در مه» و «شوق پرواز» در گفتگو با سینماپرس گفت: همیشه در آستانه ایام انتخابات ریاست جمهوری از اشخاص در رشته ها و حوزه های مختلف سوأل می شود که خواسته ها و...
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۵:۰۸
خانه در تهران ۳.۶ درصد گران شد/ رشد ۱۱ درصدی اجاره بها در فروردین
بانک مرکزی در گزارشی از افزایش ۳.۶ درصدی قیمت و رشد ۱۱.۱ درصدی اجاره بهای مسکن پایتخت در فروردین امسال نسبت به فروردین سال گذشته خبر داد.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۵:۰۷
برنج خارجی به جمع گرانی ها پیوست
اگرچه مسئولان امر از عرضه کافی کالاهای اساسی به ویژه برنج سخن به میان می آورند اما بازار حرف دیگری برای گفتن دارد.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۵:۰۲
یک تاجر ایرانی در امارات به ۱۰ سال زندان محکوم شد
دادگاه اماراتی یک تاجر ایرانی را به اتهام تلاش برای ارسال یک ژنراتور برق به ایران برای استفاده در برنامه هسته ای این کشور به ۱۰ سال زندان محکوم کرده است.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۴:۵۶
سوال‌هایی که مدیران پرسپولیس در قبال آن سکوت کرده‌اند!
در روزهای اعتصاب بازیکنان پرسپولیس به دلیل مشکلات مالی سکوت مسئولان این باشگاه عجیب است.
۱۳۹۶/۲/۸ - ۱۴:۵۵
المپیاکوس در پی جانشینی برای انصاری فرد
سایت رادیو ورزش یونان از تصمیم سران باشگاه المپیاکوس برای جذب مهاجم یونانی تیم فوتبال انگلیسی ناتینگهام فارست خبر داد.
بیشتر

پربننده ترین ها

پر بحث ترینها

۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۶:۳۸
کلنگ زنی مدرسه سه کلاسه روستای واپک/احداث مدارس جدید بانک تجارت در استان
آیین کلنگ زنی مدرسه جدید بانک تجارت در روستای" واپک " از توابع شهرستان سرباز استان سیستان و بلوچستان را برگزار شد.
۱۳۹۶/۲/۶ - ۱۳:۵۴
گزارش تصویری/ راسک در تصرف دست فروشان
خیابان های شهر راسک به تصرف دست فروشانی در آمده که به راحتی هر چیزی را به فروش می رسانند.
۱۳۹۶/۲/۷ - ۱۰:۲۵
پاکستان باید موضع خود را مشخص کند/تروریست ها بویی از اسلام نبردند
امام جمعه اهل سنت سرباز گفت: دولت پاکستان باید یک بار برای همیشه موضع خود را مشخص کرده و این تروریست ها را دستگیر کند .
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۵۵
واکنش خشمگینانه رونالدو به گل سوم بارسا (عکس)
کریستیانو رونالدو همچون 85 هزار هوادار حاضر در برنابئو، پس از به ثمر رسیدن گل دوم مسی در دقیقه 92 که گل پیروزی بخش بارسا نیز بود، بسیار خشمگین و عصبانی به نظر می رسید.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۵۲
ترکیب پرسپولیس مقابل الهلال مشخص شد
ترکیب پرسپولیس مقابل الهلال مشخص شد.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۴۷
خاطره رئیسی از رئیس‌جمهوری که خیلی شعار «حقوق زنان» می‌داد!
جمعی از نمایندگان مجلس با حجت الاسلام رئیسی دیدار کردند و در فضایی صریح و صمیمی سوالات و دغدغه های خود را با وی مطرح کردند.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۴۲
داعشی‌ها توسط «خوک‌های وحشی» تکه‌پاره شدند
الرشاد به همراه شهر الحویجه و بخش های الریاض، العباسی و الزاب از ژوئن 2014 و همزمان با سقوط موصل، به دست گروه تروریستی داعش افتاد و کنترل این مناطق هنوز در اختیار داعش است.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۴۱
درخواست لاریجانی برای حذف جهانگیری از مناظرات
عضو شورای نظارت بر صداوسیما حضور اسحاق جهانگیری به عنوان کاندیدای پوششی برای رئیس‌جمهور فعلی را تحقیر روحانی دانست و گفت: پوششی‌ها نباید در مناظرات صداوسیما حضور یابند چرا که اصلاً کاندیدا نیستند.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۵۴
گزینه جدید برانکو برای تقویت خط دفاع پرسپولیس
شنیده شده است برانکو برای پوشش جناح چپ خود پراهیچ را در نظر داشت اما در صورت به توافق نرسیدن با مدافع نفت تهران باشگاه با لوون آیراپتیان مدافع ارمنی پیکان وارد مذاکره می شود.
۱۳۹۶/۲/۴ - ۱۷:۵۱
جدایی کاوه رضایی از استقلال قطعی شد
کاوه رضایی تصمیم دارد برای فصل جدید از استقلال جدا شود.